Jak pracować z trudną młodzieżą ? + materiał edukacyjny

Jak pracować z trudną młodzieżą

Jak pracować z trudną młodzieżą ?

Każde z nich przeżyło więcej od przeciętnych rówieśników, a zaburzony proces wychowawczy utrudnia im start w dorosłość. Dzieci z rozbitych domów. Trudna młodzież, często mająca bezpośredni kontakt ze światem przestępczym czy nałogami. Jak im pomóc? Odpowiedź nie jest łatwa, ale warto jej poszukiwać. Szczególnie jeżeli podejmuje się pracę z tymi specyficznymi wychowankami. (darmowy materiał edukacyjny na końcu artykułu)

Z kim masz do czynienia

Jednoznaczna definicja trudnej młodzieży nie jest możliwa, podobnie jak wskazanie, w jakich okolicznościach możesz z nią pracować. Zacznijmy od rozeznania się w tych dwóch elementarnych kwestiach.

Za trudną młodzież można uznać tę, która pochodzi z dysfunkcyjnych rodzin lub środowiska o skrajnie złej sytuacji materialnej, co przekłada się na wychowanie; ma problemy w szkole, z rówieśnikami, a nawet z literą prawa. Wielu nastolatkom z tzw. trudnych domów zdarzają się zachowania w rodzaju pobić, kradzieży, wymuszeń, gwałtów, włamań, handlu narkotykami, nadużywania alkoholu i innych używek, nie mówiąc o nagminnych problemach z edukacją.

„Trudny nastolatek” zazwyczaj boryka się z problemami natury psychologicznej, nie potrafi radzić sobie z presją, wyzwaniami i bagażem doświadczeń. Unika szkoły, lekceważy nakazy, prawo, przepisy czy dobre rady. W większości nauczycieli czy bliskich osób nie dostrzega autorytetów, prędzej wrogów.

Z problemami trudnej młodzieży mierzymy się w każdym zakątku kraju – od dużych miast, po zapomniane i niewielkie wsie. Zaczynasz pracę w domu dziecka, kuratorium, szkole, urzędzie? Zapewne każdego dnia będziesz stykać się z młodymi ludźmi, których drogi znacznie się pogmatwały i należy pomóc im w wyjściu na prostą. Nie jest to łatwe zadanie. Powiedzmy sobie szczerze: to piekielnie trudne wyzwanie.

Cechy dobrego opiekuna

Myśląc o tym jak pracować z trudną młodzieżąZanim przejdziemy do konkretnych pomysłów na trafienie do sprawiającego trudności młodego człowieka, zastanówmy się, jakie cechy i kompetencje powinien reprezentować ktoś, kto podejmuje się pracy w charakterze opiekuna.

To przykład zajęcia dla ludzi z poczuciem misji, ponieważ wymaga zaangażowania przy jednoczesnym zachowaniu profesjonalizmu. W wielu przypadków trzeba trzymać się sztywnych, niekiedy bezdusznych przepisów, a także wytycznych „z góry”. Jednocześnie młody człowiek potrzebuje wyrozumiałości, ciepła, empatii, rozmowy, cierpliwości i szacunku.

Nawet jeżeli kradnie, obraża wszystkich dookoła i początkowo nie wyraża żadnej chęci poprawy. To właśnie Ty masz dołożyć cegiełkę do procesu dobrej zmiany. Nie stanie się to w dzień ani tydzień, ale być może sprawisz, że ktoś z trudnego środowiska, z ogromnym bagażem doświadczeń odbije się od dna i dojrzeje do bycia rozsądnym, uczciwym, ambitnym człowiekiem, który założy lepszą rodzinę, spełni się zawodowo i zrealizuje marzenia, dziś nawet niedostrzegalne za ścianą desperacji i gniewu.

Aby skuteczniej realizować zadania opiekuna trudnej młodzieży, potrzeba holistycznej, szerokiej wiedzy, między innymi z takich dziedzin jak psychologia, socjologia, resocjalizacja, pedagogika, prawo i wielu innych. Oczywiście, kierunkowe studia z pewnością pomagają znaleźć zatrudnienie i zastosować teorię w praktyce, aczkolwiek nie należy zapominać o nieustannym doszkalaniu, choćby poprzez specjalistyczne kursy, które można zaliczać nawet przez Internet. Certyfikat uzyskany na takim szkoleniu poprawia CV, a jednocześnie zwiększa możliwości skutecznego oddziaływania na młodzież. Pora przejść do kilku pomysłów na pracę, której efektem ma być wyprowadzenie trudnych dzieciaków na lepszą drogę.

Muzyka łagodzi obyczaje

Coraz częściej widzimy, jak pozytywny wpływ na trudną młodzież mają spotkania ze znanymi i lubianymi muzykami. Idealnym tropem wydaje się świat raperów i twórców muzyki hip-hop. Choć ten gatunek nadal budzi wiele kontrowersji, komercyjny i życiowy sukces wielu jego reprezentantów to idealny przykład dla trudnych dzieciaków, że można podźwignąć się z dna.

Co więcej, teksty rapowych kawałków często stanowią źródło motywacji i zachęty do wyrwania się z trudnych warunków. Wykonawcy są dla młodzieży bardziej przekonywający niż wychowawcy, ponieważ otwarcie mówią o swoim pochodzeniu i układają przekaz w formie zgrabnej, obrazowej, prostej narracji pozbawionej jakichkolwiek kompromisów.

Stąd naturalnym pomysłem wydaje się próba zorganizowania spotkania z takim artystą – na przykład w formie warsztatów. W podobnych spotkaniach brali udział tacy artyści jak m.in. Bisz, Oer czy Zeus, pracując z dziećmi zagrożonymi uzależnieniem od substancji psychoaktywnych czy, jak w przypadku dwóch pierwszych wykonawców, podopiecznymi Monaru.

Komponowanie czy wykonywanie muzyki, nie tylko hip-hopowej, ale po prostu każdej, może stanowić formę art-terapii, która integruje, aktywizuje i twórczo rozwija trudną młodzież. Godzina spędzona z muzykiem rozumiejącym ich problemy to więcej niż całe dnie pogadanek i wykładów. Kto wie, być może w podopiecznym z problemami ujawni się artystyczna wrażliwość, która pozwoli mu wyjść do ludzi i uwierzyć w swoje możliwości? Warto spróbować.

Zwłaszcza że muzykom zależy na budowaniu pozytywnego wizerunku. Jeśli trafi się na osobę, która stanowi świadectwo dla młodego człowieka, wykazuje się dobrą wolą i ludzkim podejściem, a przy okazji dostrzega w spotkaniu szansę rozwoju również dla siebie – pieniądze nie mają znaczenia, a spotkanie jest możliwe do zaaranżowania!

Przez sport do gwiazd

Innym sposobem na rozwój młodego człowieka ze skomplikowanym życiorysem jest skierowanie jego zainteresowań w stronę aktywnego uprawiania sportu. Niesie to ze sobą szereg korzyści, między innymi:

  • większa świadomość dotycząca zdrowego stylu życia oraz jego pozytywnych efektów;

  • praktyczna nauka pracy zespołowej i odpowiedzialności za drużynę;

  • zwiększenie poczucia własnych możliwości i potencjałów;

  • bezpieczny sposób wyładowania negatywnych emocji;

  • korzystny wpływ na wygląd, a co za tym idzie – wyższe poczucie własnej wartości w kontaktach społecznych;

  • pożyteczne zajęcie wolnego czasu;

  • szansa na komercyjny sukces lub zawiązanie wartościowych znajomości.

To tylko podstawowe argumenty przemawiające za tym, żeby zamiast dusznych sal wykładowych wybierać z podopiecznymi boiska na świeżym powietrzu. Tu ważna uwaga – nie każdy młody człowiek chce i może uprawiać sport, dlatego nie ma mowy o zmuszaniu czy dyskryminacji ze względu na inne zainteresowania. Chodzi bardziej o wskazanie zalet tym, którzy zaniechali lub nigdy nie podejmowali aktywności z lenistwa czy braku odpowiedniej motywacji.

Oprócz typowo sportowych zajęć warto organizować integrujące gry i zabawy, które wymagają ruchu i zajęcia myśli rywalizacją w duchu fair play. Nawet najbardziej zacietrzewieni i zatwardziali „recydywiści” młodego pokolenia potrafią w trakcie aktywnych zajęć zdjąć maskę gniewu i z dziecięcą pasją oddać się zabawie, która męczy mięśnie, ale uwalnia głowę i daje naturalny zastrzyk endorfin.

Przy okazji – sportowców również warto zapraszać na spotkania. Niech to będzie choćby i ekstraklasowy piłkarz, który pochodzi z okolicy albo podobnego środowiska. W oczach dzieciaków może i nie będzie Robertem Lewandowskim, ale na pewno zrobi bardzo dobrą robotę samą obecnością i rozmową.

Jak pracować z trudną młodzieżą ?

Zdobądź szacunek w dobrym celu

Myśląc o tym jak pracować z trudną młodzieżą warto porozmawiać o zachowaniu względem podopiecznych. Szczegóły poznasz na studiach, w trakcie specjalistycznego szkolenia czy podczas praktyki zawodowej, ale to odpowiedni moment, żeby nakreślić najważniejsze kwestie. Otóż trudna młodzież cierpi zazwyczaj ze względu na luki w wychowaniu, przeoczenia opiekunów, rodziców czy dotychczasowych nauczycieli. Pora, żeby w ich życiu pojawił się ktoś życzliwy i bezinteresowny, kto z cierpliwością, ale i zdecydowaniem wyciągnie do nich pomocną dłoń.

Nie traktuj ich z góry, nie krytykuj za często głupie bądź co bądź zachowania i błędy. Ich wolna wola stanowi zaledwie jeden z czynników, które spowodowały ich trudną sytuację. Na resztę składają się rzeczy, na które nie mieli większego wpływu. Stąd jakakolwiek wyższość czy pogarda są absolutnie wykluczone.

Jednocześnie rolą wychowawcy nie jest bratanie się, „ziomalenie” z dziećmi, które potrzebują wreszcie wychowania z prawdziwego zdarzenia. Im potrzeba autorytetu i dobrego przykładu, a nie kolejnego kumpla, który słowem nie skrytykuje ich błędnych działań. Warto dać się poznać jako człowiek zasad. Jasnych, stałych, czytelnych i budzących naturalny respekt. „Dzieci ulicy” mają uczulenie na fałsz i ubieranie wszystkiego w okrągłe zdania. Szczerość, ale i profesjonalizm to klucze do ich serce.

Jeżeli dostrzeżesz w trudnej młodzieży ludzi, których należy wysłuchać – połowa sukcesu za Tobą. Metody metodami, teorie teoriami i choć często są one słuszne i pomocne, zacząć należy od wysłuchania historii i indywidualnego zrozumienia każdego podopiecznego z osobna. Jedni dorastali w oparach alkoholu, inni zaczęli kraść, choć w domu nie brakowało niczego. Życiorysy bywają skrajnie różne, ale łączy je bunt, smutek, zagubienie i z trudem skrywany lęk ukrywaną za maską agresji i zamknięcia.

Jak pracować z trudną młodzieżąTo ostatni moment, żeby pomóc dźwignąć się młodym ludziom i wesprzeć ich w wejściu w dorosłość z większą samoświadomością, pewnością siebie i naprawionymi błędami. System kar i nagród, ocena zachowań, a nie człowieka; rozumienie grupy i mądra wrażliwość – to wszystko sposoby na pracę z trudną młodzieżą. Postaw na sport, muzykę czy inne scenariusze, nie zapominając o własnej kondycji psychofizycznej. Podejmij się roli, która przerosła innych. Choćby jeden uratowany podopieczny to najlepsza nagroda..

Pobierz Materiał Edukacyjny

 

1 Comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

*